مير محمد اشرف حسينى عاملى ( سبط علامه ميرداماد )
13
فضائل السادات يا برترى خاندان رسالت و امامت ( فارسى )
حضرت فرموده كه : إنّ الذنوب التي تغيّر النعم البغي على الناس ، والزوال عن العادة في الخير ، واصطناع المعروف ، وكفران النعم ، و ترك الشكر « 1 » . يعنى : به درستى و تحقيق كه گناهانى كه تغيير دهند نعمت الهى را ، ظلم بر مردمان است ، و ترك عادت خير و ترك نيكى با خلايق نمودن ، و كفران و ناسپاسى در نعمتهاى خداى تعالى كردن ، و شكران نكردن ، آنگاه آن حضرت باستشهاد اين آيه را خواندند ( إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ ) « 2 » به درستى كه حق تعالى تغيير نمىدهد آنچه داده است به مردمان مادام كه تغيير ندهند مردمان آنچه در خاطر و نفسهاى ايشان از امور خير و نيكى هست . و ابن بابويه - رحمه اللَّه - در باب حقوق از كتاب من لا يحضره الفقيه آورده در حديثى كه به سند خود از سيد الساجدين على بن الحسين عليهما السلام روايت كرده : وأمّا حقّ رعيتك بالسلطان ، فأن تعلم أنّهم صاروا رعيتك لضعفهم وقوّتك ، فيجب أن تعدل فيهم ، وتكون لهم كالوالد الرحيم ، وتغفر لهم جهلهم ، ولا تعاجلهم بالعقوبة ، وتشكر اللَّه عزّوجلّ على ما آتاك من القوّة عليهم « 3 » . يعنى : و امّا حقّ حمايت رعيت در پادشاهى و سلطنت تو ، پس اين است كه بدانى كه ايشان گرديدهاند رعيت تو از جهت ضعف ايشان ، و قوّتى كه تو را است ، پس واجب است كه عدالت كنى در حقّ ايشان ، و بوده باشى از براى ايشان مانند پدر مهربان ، و درگذرى آنچه از روى جهل از ايشان صادر شده ، و تعجيل در عقوبت ايشان ننمائى ، و شكر كنى خداى عزّوجل را بر آن چيزى كه داده است به تو از قوّت و سلطنت بر ايشان .
--> ( 1 ) معانى الأخبار ص 270 ح 2 . ( 2 ) سورهء رعد : 12 . ( 3 ) من لا يحضره الفقيه 2 : 621 .